Thơ duyên của xuân diệu

     

Trong “lời đưa duyên” đầu tập thơ “Thơ thơ” của Xuân Diệu, ông viết: “Đây là lòng tôi đương thời sôi nổi, đây là hồn tôi vừa thời điểm vang ngân và đây là tuổi xuân của tớ nữa… Tôi gửi hồn tôi cho người trẻ tuổi và nhất là trẻ con lòng”. Câu dẫn khiến tôi nghĩ về tới bài xích thơ “Thơ duyên” – giữa những bài thơ hay độc nhất trong tập thơ của Xuân Diệu.

Bạn đang xem: Thơ duyên của xuân diệu

Xuân Diệu được người đời gọi bằng cái tên trìu quí “ông Hoàng thơ tình”. Tình yêu trong thơ Xuân Diệu đâu chỉ đơn thuần là tình yêu đôi lứa, nó còn thể hiện phong phú và tinh tế hơn. Trong bài xích “Thơ duyên” cũng vậy, thi phẩm nhắc đến “duyên”, tuy nhiên không đề nghị lương duyên, nhân duyên giỏi duyên phận. Nó là việc gắn bó hòa hợp tự nhiên và thoải mái lòng người với thiên nhiên, vũ trụ bắt buộc mới tạo ra một mối “duyên” đẹp như “thơ”.

Trước hết, Xuân Diệu bắt đầu bài thơ bằng bức tranh vạn vật thiên nhiên đầy sức sống:

“Chiều mộng hòa thơ trên nhánh duyên,

Cây me ríu rít cặp chim chuyền.

Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá,

Thu đến – chỗ nơi hễ tiếng huyền”

Trong không khí chiều, khoảng thời hạn gợi buồn, là cơ hội một ngày sắp tới kết thúc, con tín đồ thèm được sinh hoạt thì Xuân Diệu lại vẽ một bức tranh vạn vật thiên nhiên không ngơi nghỉ. Tiếng chim vẫn liên tục véo von, cây hoa vẫn xanh mướt, số đông vật khi thu sang dịch chuyển sinh động. Các câu thơ Tây quá! Xuân Diệu bay ra khỏi trọn vẹn ý niệm chung về không khí và thời gian, chỉ để trái tim chân thực này được tươi trẻ. Vậy nên mới có một buổi chiều là “chiều mộng” chứ không phải chiều thực chăng?


*

Tiếp tới, thi sĩ thu hẹp không khí hơn, hầu hết thứ như thân cận và chân thực hơn:

“Con đường bé dại nhỏ gió xiêu xiêu,

Lả lả cành hoang nắng trở chiều.

Buổi ấy lòng ta nghe ý bạn,

Lần đầu rung động nỗi yêu đương yêu.”


Ấy vậy thôi, chứ mọi câu thơ vẫn “mộng” lắm. Dòng nét “nhỏ nhỏ”, “xiêu xiêu”, “lả lả” kia làm không gian như đã tan ra theo lời thơ. Chẳng nuốm mà Hoài Thanh nhấn xét “Nó chỉ mất một ít ví dụ để được thêm rất nhiều thơ mộng”. Rộng nữa, nội trọng điểm còn như đang trở thành ngoại giới lúc mà bắt đầu chỉ nghe “ý bạn” thôi cơ mà cũng phát hiện “nỗi mến yêu” rồi. Thiệt vậy, Xuân Diệu luôn nhìn đời bằng cặp đôi mắt “xanh non biếc rờn”.

Đến hai khổ thơ tiếp, ta không còn thấy sự câu kết giữa lòng tín đồ và cảnh vật dụng nữa mà lại là gai dây giao cảm thân lòng tín đồ với lòng người:

“Em bước mặc nhiên không vướng chân,

Anh đi lững đững chẳng theo gần.

Xem thêm: Trường Đại Học Lao Động &Amp; Xã Hội (Cơ Sở Hà Nội), Trường Đại Học Lao Động

Vô chổ chính giữa – tuy thế giữa bài bác thơ dịu,

Anh cùng với em như 1 cặp vần.

Mây biếc về đâu cất cánh gấp gấp,

Con cò bên trên ruộng cánh phân vân.

Chim nghe trời rộng giang thêm cánh,

Hoa rét chiều thưa sương xuống dần.”

Bề ngoài, nhì nhân vật lộ diện trong khổ thơ như là xa lạ lắm “em cách điềm nhiên”, “anh đi lững đững” tuy nhiên lòng người thì lại như “một cặp vần” hòa hợp với nhau. Thiên nhiên cũng tương tự rơi vào cảm xúc chung ấy. “Gấp gấp” là tự láy chỉ sự khẩn trương, sôi nổi, mê say tiến tới tình yêu. Còn “phân vân” chỉ sự e dè, cần sử dụng dằng, chẳng dứt. Rộng nữa, con người lại có đôi chút sốt ruột và dự cảm. Vậy nên chim không bay, nó “nghe” ra được là trời rộng. Một ít “lạnh” chiều sương giăng mô tả nỗi băng giá trong tâm người. Như vậy, Xuân Diệu đã tiến hành nội trọng điểm hóa cảnh giới, thổi hồn mình cùng hồn sinh sản vật.


“Ai tốt tuy lặng bước thu êm,

Tuy chẳng băng nhân gạ tỏ niềm.

Xem thêm: 7 Đô La Mỹ Bằng Bao Nhiêu Tiền Việt, 1 Đô La Mỹ Bằng Bao Nhiêu Tiền Việt Nam Vnd

Trông thấy chiều hôm ngơ ngẩn vậy,

Lòng anh thôi đang cưới lòng em.”

Cuối cùng, khổ thơ cuối xong xuôi với niềm tỏ bày trực tiếp của nhân vật. Sự gắn bó hòa hợp lên cao tới mức không còn là “rung động”, mến nữa nhưng đã như là “cưới” rồi. Cái cưới này là cưới của “lòng anh” với “lòng em”, là mẫu cưới trong tim tưởng. Loại khát khao được giao cảm thể hiện thật chân thật và trần thế. Chẳng buộc phải một Xuân Diệu “mới nhất trong những nhà thơ Mới” tại chỗ này chứ đâu nữa?

Tóm lại, bài xích “Thơ duyên” của Xuân Diệu đã chứng minh một phong cách rất Tây, rất Mới trải qua hình ảnh, ngôn từ, diễn đạt, nhịp điệu… mới mẻ và tinh tế. Có lẽ, “Thơ duyên” đó là cách riêng của Xuân Diệu cái đẹp cho đời và biểu hiện tâm hồn riêng rẽ của mình. Cầm nên, có ai đó đã bình “Với bài bác “Thơ duyên”, Xuân Diệu thực thụ đã làm duyên với cuộc sống và sự làm duyên ấy đó là duyên thơ”.